ICT-arbeidsmarkt verandert

Eerder is op EmploIT al gereageerd op een artikel in Computable over het feit dat de arbeidsmarkt voor ICT verandert. In deze reactie ging het vooral om een minder gelukkige uitspraak t.a.v. 35+-ers. Veel boeiender lijkt het mij echter om met elkaar van gedachten te wisselen over een andere belangrijke boodschap in dit artikel. Die blijft namelijk onderbelicht. Naar mijn mening gaat (out)sourcing (en niet alleen van ICT) grote gevolgen hebben voor de manier waarop wij samenwerken. Inderdaad stelt dit nieuwe eisen aan mensen. Waar ligt nu juist onze kracht? Waar moeten wij ons als Nederlanders op gaan richten?

Het is inmiddels een feit dat in landen als India en China, maar vooral ook dichterbij zoals in Hongarije, Polen, Tsjechië en Roemenië, mensen klaar staan om op inhoud met het Westen te concurreren. Ik spreek dan uit eigen ervaring, want ik heb meerdere bedrijven in Oost-Europa bezocht. Nu combineren ze dat ook nog met lagere loonkosten, maar dat is al lang niet meer de hoofdreden voor organisaties om te gaan werken met Oost-Europeanen. In deze landen worden de mensen zeer gedegen opgeleid, ze zijn bereid om hard te werken en kennen een arbeidsethos waar we hier inmiddels jaloers op zijn. Daar kunnen we nog wat van leren.

Vraag is dus hoe we ons ten opzichte van deze “slimme werkpaarden” (en dat is niet denigrerend bedoeld) uit Oost-Europa kunnen onderscheiden. Wat in deze landen zeker minder aandacht krijgt is iets wat ik voor het gemak even “bedrijfs- en organisatiekunde” noem. Ook “ondernemerschap” kom je er minder tegen. Ze denken (op dit moment) ook nog behoorlijk conservatief en zien nog niet welke ongekende mogelijkheden ze eigenlijk bezitten. Men kijkt nog op naar het Westen, totdat deze schroom voorbij is.

Bedrijfskundig en ondernemend denken in combinatie met een goede set sociale vaardigheden zijn naar mijn mening zaken waar een Nederlandse ICT-er zich in zou kunnen onderscheiden. Dit zijn competenties die zeker in de Nederlandse genen zitten, maar helaas krijgen deze ook in het Nederlandse technische onderwijssysteem onvoldoende aandacht. Daarnaast krijgt de bedrijfskundige een te kleine dosis ICT mee. De combi is echter hard nodig. Met de verschuiving van werk naar het buitenland neemt de behoefte aan mensen met begrip van bedrijfskunde en de mogelijkheden van ICT namelijk toe. Zij zijn de tolk tussen business en technologie. En dan moet er niet alleen een taalbarrière geslecht worden. Overigens geldt dit zowel voor ICT-ers binnen de organisaties als voor ICT-ers bij leveranciers. De eerste stappen zijn gelukkig inmiddels gezet. De Hogeschool van Amsterdam heeft sinds 1 januari 2006 een lector Sourcing of IT, Guus Delen en de Business Universiteit Nyenrode is recent gestart met een leerstoel outsourcing met als hoogleraar Andrzej Hajdasinski (zie hier het persbericht). Voor geïnteresseerden zullen beiden nog een openbare lezing houden. Die van Guus Delen wordt gehouden op 14 december 2006.

In een reactie op het genoemde artikel wordt ingegaan op de informatiekundigen die hiervoor nodig zijn. Dat is zeker een groep die gewenst is. Daarnaast zijn er ook mensen nodig die actief met de business kunnen nadenken over de toekomst en die daarbij kijken naar de mogelijkheden die ICT biedt, danwel dat ze op zoek gaan naar de mogelijkheden om met behulp van ICT de wens van de business te realiseren. Het aanbodgericht denken van vandaag komt daarmee zeker ten einde. Ook zal het geheel aan uitbestede activiteiten gecoördineerd moeten worden. Dat vereist voor iedere organisatie een zeer goede “demandmanagement” organisatie. Een organisatie die de wensen van de business vertaalt naar de toeleveranciers en die ook toeziet op een juiste levering van de diensten. Dit vereist totaal andere vaardigheden dan menig ICT-er vandaag de dag beheerst. Overigens blijft een gedegen inhoudelijke kennis hierbij wel een must naar mijn mening.

Ik wil zeker niemand bang maken, zoals het artikel in Computable deels wel doet. Jong en oud zullen we heel hard nodig hebben om het bovenstaande te realiseren en nieuwe kansen met elkaar op te pakken. Want verschuiving van “standaard” werk naar lage lonen landen daagt ons weer uit om creatief op zoek te gaan naar toegevoegde waarde. En dat is veel leuker werk.

Wel zullen we ons er van bewust moeten zijn dat er iets aan het veranderen is. Dit is mogelijk nog niet voor iedereen merkbaar en wellicht dat ook niet iedere organisatie massaal gaat uitbesteden. Maar de trend is een feit. En anticiperen lijkt mij beter dan over vijf jaar constateren dat veel van onze werkgelegenheid is verdwenen en dat we ons daar niet op hebben aangepast.