1. The adaptive enterprise

2012 wordt het jaar van de onderneming die snel kan reageren op de grillen van de markt. En die laatste zullen er zijn, velen! Zoals Darwin het al zei: het zijn niet de grootste soorten die overleven (lees: large corporates), maar de soorten die zich het snelst aanpassen (lees: the adaptive enterprise). 2012 zal dus een jaar worden waarin de trage mastodonten in het bedrijfsleven het erg zwaar gaan krijgen.

2. Het eind van de kaasschaaf methode

In lijn met voorspelling nummer 1. zullen bedrijven die als enige oplossingsrichting het hanteren van de kaasschaafmethode (van alles een beetje (of veel) minder) zien het gaan afleggen. Die methode zal niet afdoende blijken, omdat het een defensieve methode is. Deze tijden vereisen een offensieve methode.

3. Het jaar van de challengers

En weer in lijn met 2. zullen er bedrijven opstaan of bestaande bedrijven die zich wel aan kunnen passen, die de conventies in de markt gaan aanvallen omdat die vasthouden aan de organisatiemodellen uit 1. en de overlevingsmethoden van 2. Marc Drees kondigt al de overname van de vacaturemarkt aan door de freemium jobboards versus de pay-to-post modellen. Dit soort modellen gaan we in meerdere markten zien. Dwars tegen de conventies in en inspelend op het sentiment in de markt. Goed én goedkoop.
Heel ander voorbeeld, maar in de autowereld zie ik gespecialiseerde tweedehands specialisten opkomen, die echter niet met de importeur van het merk verbonden zijn. Ze hebben wel de expertise, maar niet de kosten die een merkdealer moet maken voor de “branding” van het merk, waardoor ze veel goedkoper opereren. Dus dealerkwaliteit tegen een lagere prijs en dat geldt voor de auto’s en de reparaties.

4. Bedrijven die fundamentele problemen aanpakken

Ik denk dat we als de drommel de kosten in de zorg moeten aanpakken. Bedrijven die daar op inspelen zoals mijn klant Logex, die ziekenhuizen helpen hun kosten te beheersen en te benchmarken met anderen. Bedrijven zoals Zorgblik van mijn mede Boven de Balie bewoner en initiatiefneemster Marieke Schoutsen. Zij ontwikkelt intelligente zelf-diagnose systemen voor veel voorkomende klachten op basis van door specialisten ingebrachte beslisstructuren. Daarmee kan doktersbezoek sterk worden teruggedrongen.

5. Kostenreductie als businessmodel

Een andere ondernemer die ik ken is inmiddels begonnen met een bedrijf wat je helpt je kosten voor internet, telefoon en kabel te reduceren. Hij regelt alles inclusief alle contractshit tegen een % van de besparing. Kijk dat zijn diensten waar de burger in een onzekere tijd behoefte aan heeft.

Maar ook aan organisaties die zonder besmet verleden je geld beheren (als bank of pensioenverzekeraar) of je risico’s verzekeren op een efficiënte manier zonder bizarre overhead en de daarmee gepaard gaande kosten, gaan voet aan de grond krijgen. Kijk naar de Fidor Bank in Duitsland, een online community bank. Maar ook naar Brand New Day in Nederland als alternatief voor de grote pensioenverzekeraars of naar initiatieven als het Broodfonds, waar ondernemers onderling het arbeidsongeschiktheidsrisico delen.

6. Doorbraak van de social enterprise

In 2011 is social media al “main stream” geworden, maar die trend gaat zich nog verder doorzetten in 2012. Vooral omdat de burger de “corporate message” niet meer vertrouwt, zullen de ondernemingen die voornamelijk hun klanten en “gewone” medewerkers inzetten om namens hen te communiceren, succesvol zijn. Kijk naar Seats2Meet wat volledig drijft op de mond-tot-mond reclame van haar gebruikers en op de daarmee gecreëerde “merk sympathie”. Bedrijven die snappen dat de wereld van consumenten en werknemers één markt is. Een slechte klantervaring als consument – die je ook nog eens broadcast – leidt ertoe dat je ook niet meer voor zo’n organisatie wilt werken en v.v.. Een slechte werknemers- of sollicitatie-ervaring leidt ertoe dat je niet meer bij een bedrijf klant wilt zijn. Door social media kan die informatie ook vrij stromen tussen die twee groepen die feitelijk één zijn. Bedrijven die dit echt snappen zijn de winnaars. Bedrijven die deze free flow of information willen beperken of – God behoede het – verbieden, zullen de sympathie en daarmee de Euro van het publiek verliezen.

7. De huurlingen nemen het over

De écht goede freelancers – en dan praat ik over specialisten die toegang hebben tot cutting edge technieken en methoden waarmee je markten kunt openbreken – zullen in high demand zijn en nog hogere tarieven kunnen vragen. Maar ook de echte turnaround interim managers die bewezen hebben een bedrijf opnieuw uit te kunnen vinden – re-engineeren – en in extreem korte tijd kunnen ombouwen zonder zich iets van conventies of heilige huisjes aan te trekken, gaan het druk krijgen. Maar van beide alleen díe die dat hebben bewezen. Alle andere freelancers en interimmers met een commodity skill gaan het heel zwaar krijgen.

8. Recruitment trends

Dit alles gaat ook zijn weerslag krijgen op de recruitmentmarkt en arbeidsmarkt. Alles wat een intermediaire rol heeft, gaat het zwaar krijgen in deze economische tijden, dus ook de recruiter, corporate, interim of bureau, dat maakt uiteindelijk niet uit. De manager of de collega en je nieuwe medewerker gaan en willen elkaar direct vinden, zonder filter met een authentiek verhaal. Als je dat proces wilt verhinderen, ga je het onderspit delven. Als je dat proces faciliteert ga je jezelf opnieuw uitvinden en daarmee een nieuwe rol aannemen (zie ook mijn artikel van gisteren: wat is een recruiter?) en weer toegevoegde waarde creëren. Als recruiter moet je gaan helpen die informatiebarrière, daar waar hij er nog is, te slechten. Jij moet de dialoog aanjagen niet willen controleren.

En voor de bureaus? Als je het kostenvoordeel wat je als bureau hebt door de inzet van social media en freemium job boards niet doorgeeft aan je klant, zal hij het werven zelf gaan doen met die middelen en heb je het nakijken. Je kunt het als bureau alleen winnen doordat je het sneller en efficiënter kunt inzetten dan je klant. Maar ook  doordat je dingen kunt die de klant niet kan of wil: heel slim en snel zoeken en direct inbellen op het werk. Maar uiteindelijk zul je ze ook dat moeten leren en zal uit dat leren je toegevoegde waarde moeten bestaan.

Wat wordt het voor jou in 2012? Durf je te challengen, durf je de overgang naar de social enterprise in te zetten in jouw bedrijf, durf je huurlingen aan te nemen, durf je je eigen rol ter discussie te stellen? Of ga je op de rem staan, informatie achterhouden en de kaasschaaf gebruiken? Aan jou de keuze!

Eén van de dilemma’s waar ik nu tegenaan loop is de vraag wat te doen met klanten, die ik zelf altijd persoonlijk heb bediend, en die ik nu – als gevolg van de groei – over moet dragen aan andere consultants. De meeste klanten vinden dat namelijk helemaal niet leuk en maken zich zorgen wat dat betekent voor de kwaliteit van onze dienstverlening aan hen.

Volgens mij is dit een universeel probleem waar niet alleen werving & selectie-ondernemers mee te maken hebben, maar alle ondernemers die als zelfstandig professional in hun vak zijn begonnen en door de groei genoodzaakt zijn ook andere mensen aan het werk te zetten.

Hoe ga je hier mee om? Allereerst is het zaak de juiste consultant te selecteren, die goed past bij je klant en het type vacature wat deze doorgaans heeft. Techie vacatures vereisen een andere aanpak dan sales vacatures en een grote corporate een andere consultant dan een start-up.

Daarna begin ik met het introduceren van de nieuwe consultant op een eerste opdracht. Die neem ik mee op intake en we doen de opdracht dan gezamenlijk. Dat vertel ik ook expliciet tegen de klant. Dat werkt doorgaans geruststellend. Maar in de communicatie blijf ik meteen wat meer op de achtergrond. Als de opdracht dan goed verloopt, is de klant tevreden en straalt dat vooral af op de “nieuwe” consultant, waardoor die ook het vertrouwen krijgt.

Bij een volgende opdracht wil men dan wel met deze consultant direct werken en hoef ik doorgaans niet meer mee op intake. Ik doe dan alleen nog de commerciële afspraken. Zodra er echter meerdere opdrachten succesvol zijn afgesloten door mijn collega, draag ik ook het accountmanagerschap over en maakt men ook de commerciële afspraken zelf.

Natuurlijk loopt het niet altijd van een leien dakje. Ook nu heb ik weer een klant, waarbij er wordt aangedrongen dat ik in een tweede opdracht betrokken blijf, omdat de eerste door mijn collega nog niet succesvol is afgerond. Maar nu ook daar de eerste kandidaat heel goed is gevallen, denk ik dat men ook daar binnenkort wel overstag gaat.

Ik gebruik natuurlijk ook als argument dat het voor een klant niet prettig is als er maar één consultant ingewerkt is op zijn dossier. Het afbreukrisico door uitval wegens ziekte of door vertraging a.g.v. vakanties is natuurlijk veel groter.

Ben wel benieuwd of er iemand ervaringen heeft met klanten die pertinent weigeren hun “contactpersoon” af te staan. Ik weet dat er ook raamovereenkomsten zijn waar dit wordt afgedwongen.

Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat het afgelopen jaar niet het makkelijkste jaar uit mijn carrière was. Achteraf was het wel een ongelooflijk boeiend jaar.

Gedwongen door de omstandigheden moesten ook wij helaas afscheid nemen van collega’s. Iedere collega had z’n eigen verhaal. Afscheid nemen van de één was makkelijker dan van de ander.

Eind 2009 constateerden wij tekenen van economisch herstel. Begin dit jaar moesten we al weer ‘nee’ verkopen.

Samen met een aantal projectmanagers hadden we besloten ons voorlopig te concentreren op het opleveren conform onze afspraken zonder mensen aan te nemen.

Lange tijd ging dit behoorlijk goed, maar zo’n maand geleden moesten we besluiten toch weer te gaan werven. We hadden inmiddels meer opdrachten dan we aankonden. En ook onze organisatie heeft een bepaalde minimum omvang nodig om gezond te blijven.

Na de ervaringen van vorig jaar was dit besluit extra spannend. We hebben het weloverwogen genomen. We willen immers niet over enige tijd weer mensen ontslaan.

De toekomst blijft echter onzeker. Wat doet de economie? Wat is de impact van de Euro schommelingen? Niemand die het kan voorspellen. En dat is ook meteen het mooie aan ondernemerschap.

Dit alles maakte afgelopen maandag ook zo spannend. Is dit het begin van betere tijden? Weten doe ik het niet. De toekomst zal het ons leren.

Nu terugkijkend constateer ik dat het tot een gezonde sanering heeft geleid. Het kaf is van het koren gescheiden.

En dat was een goed leermoment.

In goede tijden worden dit soort maatregelen minder snel genomen, er heerst dan al snel een gedoog cultuur. Maar is dat wel verstandig?

Vorig jaar woonde ik een presentatie bij rondom het managen van softwareontwikkeling. Eén van de sprekers, een goeroe op het vakgebied, gaf in zijn presentatie aan dat van een groep software ontwikkelaars de 30% slechtsten de overige 70% ongelooflijk afremt, belemmert.

Hij gaf het advies om ieder jaar opnieuw van die 30% afscheid te nemen.

Ik vond dit een erg Amerikaanse, onmenselijke benadering.

Ook kon ik binnen onze eigen organisatie zo snel niet zo veel mensen aanwijzen die de rest van de organisatie tegenhielden.

Inmiddels weet ik beter.

We hebben gelukkig geen afscheid hoeven nemen van 30% van de collega’s. In totaal hebben we zo’n 20% ververst. Maar ik weet nu wel zeker dat wij ons nu jaarlijks de vraag gaan stellen welke 30% eigenlijk niet meer bij het bedrijf past.

Ook in goede tijden.

Het is namelijk gewoon waar. Sommige mensen passen op een gegeven moment niet meer bij de organisatie. Dan is het voor beiden partijen beter om uit elkaar te gaan om te voorkomen dat je elkaar gaat frusteren.

Weet u al van wie u dit jaar afscheid gaat nemen? Oh en ja, afscheid nemen dat doet soms ook gewoon pijn.

Bron: Computable.nl

We lijken de ellende echt achter de rug te hebben. Volgens een onderzoek van Ernst & Young gaat de ICT-sector zich herstellen. Laten we dus met elkaar 2009 maar snel als historisch smetje vergeten en vol goede moed en positiviteit beginnen aan 2010. Persoonlijk heb ik wel genoeg van het gezeur over die crisis. Maar denk nu niet dat 2010 business-as-usual wordt. Zo makkelijk zal het niet zijn. Zekerheden zijn er steeds minder. Er gaat wel wat veranderen. Maar wat?

Bas schreef al in zijn voorspellingen dat de arbeidsrelatie vermoedelijk zal wijzigen. Detacheerders zullen het in hun oude vorm steeds moeilijker krijgen en de ZZP-er wordt een gangbaarder model.

Daar zou ik aan willen toevoegen dat in toenemende mate bedrijven ook outsourcing naar landen in Europa overwegen.

Opvallend is dat het voorspelde herstel in de ICT-sector volgend jaar vooral wordt gerealiseerd door het MKB. Computable vermeldt dat Ernst & Young verwacht dat bedrijven groter dan 500 mensen ook volgend jaar nog zullen snoeien in hun bestand van in- en externe ICT-ers. Met name bedrijven tot zo’n 100 mensen zien al weer mogelijkheden voor groei.

De budgetten worden in 2010 voornamelijk bijgesteld voor uitgaven in software. Vooralsnog lijkt men voornemens investeringen in hardware uit te stellen. Op zich is dit plausibel. Via nieuwe en aangepaste software is immers snel additionele functionaliteit te realiseren wat bijdraagt aan mogelijk nieuwe omzet.

Als ICT-er met kennis en ervaring van software(-ontwikkeling) is het dus in toenemende mate verstandig om ook het MKB te overwegen als werkgever. Zelf heb ik nu drie jaar geleden de stap gemaakt van grote bedrijven en overheidsinstanties naar het MKB en daar heb ik geen seconde spijt van.

Binnen het MKB praat je met de beslisser, heb je meer invloed, worden besluiten sneller genomen en je toegevoegde waarde is direct duidelijk.

Het grootste bezwaar is mogelijk het carrière perspectief. Binnen het MKB zijn de mogelijkheden voor opleiding en coaching nu eenmaal beperkter en ook is er geen gedefinieerd functiepad voorhanden. Maar aan de andere kant heb je veelal wel de vrijheid om je eigen functie te vormen.

Wellicht moet je dus maar als ZZP-er binnen het MKB aan de slag, dan kun je meerdere klanten bedienen en op die manier je werk erg uitdagend houden!

Hoe denk jij over het MKB? Geef hieronder je reactie! Ook vind ik het leuk om deze discussie via Twitter voort te zetten: @PetersOpinion.

Hoewel critici zeggen dat het platform weinig bereikt, doet het toch hele leuke dingen. Zo is er nu het Ondernemersgilde.

Eigenlijk geheel in lijn met de degelijke uitstraling van Balkenende en passend ook bij zijn oproep om de VOC-mentaliteit te laten herleven, worden de antieke gildes nieuw leven ingeblazen. Volgens het Innovatieplatform zijn Gildes “plekken waar kennis en vakmanschap van oudsher worden overgedragen, van meester op gezel.” En dat past weer wonderwel bij deze tijd. Zeker nu door de vergrijzing veel kennis verloren dreigt te gaan. Ouderen medewerkers zouden jongere collega’s bij de hand moeten nemen en hun kennis over moeten dragen. Overigens zal dit lang niet voor alle functies en beroepsgroepen opgaan. In sommige gevallen zal het de jongere zijn die de oudere iets leert….Zeker als we het over internet en communicatie hebben.

Maar goed, even terug naar de Ondernemersgildes. Wat is de bedoeling? Ondernemers uit het kleinbedrijf (0,5 – 2 miljoen omzet) kunnen meedoen aan een tweejarig programma. Tijdens dit programma worden ze gecoacht, komen ze in aanraking met financiers en profiteren ze van de kennis van docenten en studenten van onder andere de Universiteit van Amsterdam. Het Gilde is dus een plek waar financiering, contacten en kennis samenkomen, waar ondernemerschap wordt gestimuleerd. Dat is een slim idee. Daar hebben onderwijs én ondernemers iets aan. De aansluiting van het onderwijs op het ondernemerschap kan immers nog altijd beter.   

Het programma is nu nog beperkt tot Amsterdam en er mogen 15 ondernemers deelnemen. In 2012, zo is het plan, wordt dit Gilde in alle universiteitssteden aangeboden.

Het is natuurlijk altijd goed om ondernemers, kapitaal en kennis in een netwerk bij elkaar te brengen. Ik vraag me echter wel af of dit niet een druppel(tje) op de gloeiende plaat is. Dit kan toch makkelijk op grotere schaal worden georganiseerd? De MKB Krachtcentrale, ook een initiatief van het Innovatieplatform, is wat dat betreft een hele goede stap in de richting. Kennis wordt beschikbaar gesteld voor iedereen, op een openbaar platform.

Maar, ok, ik tel mijn zegeningen. Ik wacht af totdat het Gilde actief wordt in Rotterdam en sluit me er dan snel bij aan. Nu nog wel even mijn omzet verveelvoudigen….

Picture credits: Flickr.com

Vorige week schreef ik al dat ik een wat ongebruikelijk besluit had genomen. Ik gaf aan dat ik tijdens een ontslaggesprek het gevoel kreeg de makkelijke weg te kiezen. Deze week bleek tijdens een coachingsgesprek met de betreffende collega hoe terecht dit gevoel was. Tijdens een geweldig goed gesprek gaf ze heel veel terugkoppeling over het functioneren van onze organisatie en hoe we bepaalde zaken kunnen verbeteren.

Hoe ziet je leven er uit over 10 jaar?

Tijdens het vorige gesprek had ik mijn collega gevraagd om eens goed na te denken over haar leven en vooral hoe ze zou willen dat dit er over een jaar over 10 uitziet. Ik doelde daarmee op haar hele leven, dus inclusief gezin, huis, hobby, materiële zaken, geld, carrière, etc. Ik gebruik deze aanpak vaker om mensen uit hun dagelijkse denken te halen, ze te confronteren met hun dromen. De persoon in kwestie is ook behoorlijk artistiek, dus ik had haar uitgenodigd het in beelden uit te werken. Twee mood boards waren het resultaat en leiden tot een heel leuk gesprek.

Moeilijk om te kiezen

Tijdens het gesprek werd heel snel duidelijk dat ze ambitieuzer is dan wat ze dagelijks laat zien. Ook gaf ze aan een eigen bedrijf te willen beginnen. In Polen is dit iets wat heel veel voorkomt. Mensen werken in de avonduren aan hun eigen bedrijf. Iets wat je in Nederland voor mijn gevoel vooral onder vaklui ziet. Een belangrijke beperking hiervan is, dat men op kantoor vaak net niet dat nodige stapje extra doet. Maar vooral ook dat men niet echt investeert in persoonlijke carrièregroei. De focus is in mijn ogen te veel gericht op korte termijn inkomen. Op zich is deze problematiek al een aparte blog post waard.

Haar dromen input voor ons bedrijf

Tijdens het gesprek bleek dat ze eigenlijk helemaal geen eigen bedrijf wil starten. Het liefst werkt ze binnen de veilige muren van een bestaand bedrijf. In haar mood board stond vrij duidelijk hoe zo’n bedrijf er uit zou moeten zien. Voor mij was het niet moeilijk om de delta’s met onze organisatie te achterhalen. Voor mijn collega was het echter erg moeilijk om deze verschillen direct te benoemen. Daarvoor ben ik dan toch te veel haar baas. Via een behoorlijke omtrekkende beweging liet ik haar indirect benoemen wat er nu niet goed is. Dat was een erg in de ‘je-vorm’ gesprek. Bij iedere zin leerde ik meer. Ik heb haar dan ook hartelijk bedankt voor dit coachingsgesprek en voor het feit dat ze ook mij heel veel heeft laten leren. En heel veel dingen die zij wil, wil ik ook.

Plaatjes zeggen meer dan 1000 woorden

Ook heb ik geleerd dat ik in coachingsgesprekken vaker een mood board ga gebruiken. Voor Poolse mensen is het namelijk erg moeilijk om direct te zijn. Plaatjes deden deze keer wonderen. Mocht je dus in een wat vastgelopen coachingsgesprek zitten, laat de persoon thuis een mood board maken. En probeer er zelf ook van te leren!